Imaxes
A primeira vez que vin un pano do nariz de papel acababa de caer do vehículo
(o meu modelo era ben máis antigo có da dereita) que miña irmá atara cunha corda ao seu porque lles retrasaba a marcha a ela e mais á súa colega; foi a única vez que dei unha volta de campá e é doado supoñer cómo quedou a carrocería, de carne e pel aínda tenrísimas. Só unha persoa se detivo a limparme o sangue dos xeonllos e calmar os meus doridos berros; unha muller estranxeira subiume ao seu colo e sacou un papel suaviño como nunca eu vira, que me pasou con delicadeza polas feridas (conservo as cicatrices) mentres eu sorbía os mocos ollándoo alucinada; tanto dous vellos coma dous curas pasaran antes perante miña sen dignarse facer outra cousa que soltar a gargallada (tamén conservo a lembranza).
Se me guío polos arranxos do vehículo citado, debeu ser pola mesma época que subía ás carreiras os últimos metros da empinada costa do barrio para chantarme diante do escaparate onde estaba o meu ídolo: un marabilloso boneco que se encollía e estiraba coma por arte de maxia. Era máis grande ca min, mais iso non minguaba en absoluto o meu desexo de contemplar cómo abanaba unha e outra vez de arriba cara abaixo e de abaixo cara arriba. Mentres, a nai e a irmá agardaban pacientes o remate da miña dose case diaria preguntándose por enésima vez qué lle atopaba ao famoso boneco.
Xa non lembro algúns detalles, pero gardo nidia a emoción que me enchía cando me achegaba a el e o vía comezar, nada máis verme, a súa danza. Estaba convencida de que bailaba para min.

Alta política
Contubernio. Para máis inri, o condenado por prevaricación queda coa concellería de turismo. Pois qué ben.

Historia de Lo
Lo é unha muller que traballa por horas limpando varias casas; traizóana os xeonllos, dóenlle os ombreiros e nota unha opresión no peito e nas costas que a ten preocupada, di que lle falta o aire. Hai nove meses o seu home incomodouse con ela e desde entón non lle fala, só quere tombarse no sofá coas persianas pechadas e mirar na tele casos de maltrato ou asasinato de mulleres da man das súas parellas.
Hai dous meses Lo, cansa das súas negativas, falou cunha avogada para forzar o home a acudir a un especialista da mente (el coida que a esa xente só van os tolos) e nestes momentos agarda que chegue unha carta á casa. Prepárase ante a reacción que poida provocar, pero mantense decidida a seguir adiante caia quen caia.
Lo é unha muller forte, négase a deixar de ir á perruquería, saír coas amigas e aceptar consellos de parentes, as máis das veces críticas nada encubertas por rebelarse contra a súa situación e o poder non escrito do marido. Ela comenta que non se vai rebaixar máis, por moito que os seus parentes llo recomenden; tampouco permite que a asusten con negros agoiros de malleiras ou morte.
Quere vivir de pé malia que a traizoen os xeonllos.

Misterio
Con B non podo comentar este tema porque o resolve cun es un encanto e, claro, non me vale porque a súa opinión se basea nun coñecemento ao que ninguén máis ten acceso e que el valora como lle peta.
En verdade intrígame decatarme de que lle gusto á xente da zona coa que trato. Non entendo de música, de programas de televisión, de revistas rosa, de moda, de cine, de bares ou pubs, de personaxes famosos nin me agradan as murmuracións nin as críticas cara ao que non pode defenderse..., nada diso que, en xeral, serve para romper o xeo cos descoñecidos e chantar a primeira pica nunha relación social. Porén, bastantes persoas cóntanme a súa vida, pídenme -sen pedir- orientación nalgún problema e noto nidia a simpatía que esperto neles.
Como son bastante moucho, arroutada, inestable e teño mala uva abondo, este fenómeno resúltame un misterio insondable.

Sen pausa
Deixo o Capitán Osoazul de camiño ao cerebro do bologg guiado por 16H, unha mala idea, tras saír coa súa axuda dun charco de cerume (puagggg). Non esperaba semellante escena despois do xantar, pero o humor e a retranca de Walter Moers evitaron que me librase da comida antes de tempo.
Agora estou na fase devoradora; arrastrada pola fantasía febril do autor, por unha imaxinación demoledora, tiro para adiante coa lectura ansiosa por saber qué novas sorpresas me depara; ironías, chiscadelas e sornas varias escápanme unhas cantas -temo-, malia que pillo as suficientes para gozar coma unha pirata anana de Zamonia e dos seus curiosos seres.
Había tempo que non me notaba tan sorrinte mentres leo.

Post tenebras lux
Ese é o lema escollido polo Clan McPotter para o seu escudo, materializado por unha paciente Mimi McPotter que aturou indicacións contraditorias, gustos dispares, contragustos e todo o que se nos ía ocorrendo aos membros deste grupo de chalados medio muggles medio meigos.
O fénix -animal totémico votado pola maioría- representa en parte ese impulso que nos leva todos os días ao foro de Akin para ler os esbardalles que se van amoreando nunha chea de spoilers. Acabo de informarme do seu simbolismo para os cristiáns e non sei de qué me asombro, pois de todos é ben coñecido o afán que os moveu sempre a asumir como propias desde as festas do Entroido até a celebración dos magostos.
En calquera caso, ao Clan McPotter tanto lle ten: estamos de celebración.

Aixu McPotter.

Máis que latiña
Pois xa comeza a ser algo máis que amolada esta teima do corpo por acoller con tanta hospitalidade as alteracións do espírito. Hoxe o fisio deixoume desfeitiña de vez e instoume a volver pasadomañá, supoño que para rematar a faena con gusto. Marabíllame a capacidade destes profesionais para levar o dedo xusto onde máis dano vai facer, coma se tivesen un radar específico para identificar contracturas. Iso si, porteime coma unha campiona -¡que carafio!-, inda que nestes momentos, francamente, me importa unha mincha.

As trece vidas e media do Capitán Osoazul
Walter Moers é o autor dunha serie narrada polo mesmísimo capitán, que caeu nas miñas mans por azar e intuición. Rematei onte Mi vida de pirata enano e, sen apenas repoñerme, dispúxenme a emprender a lectura do segundo, Mi vida en el gran bosque, que ás quince páxinas promete grandes doses de imaxinación, unha fantasía engaioladora e sorrisos a esgalla.
Nalgúns debuxos lémbrame a Bukowski, o meu autor favorito de cómics -ou viceversa, pola idade-, inda que máis amable, sobre todo porque os libros están pensados para nenos e certos graos de acedume non veñen a conto; chégalles o tempo para descubrir o lado menos amable da vida.
Houbo un parágrafo do comezo que me prendeu de xeito irremediable, non tanto polo contido, canto pola fermosura da expresión: Aprendín deles [dos piratas ananos] que unha boa mentira piadosa é acotío moito máis excitante ca unha verdade. É coma se se puxese á verdade un vestido bonito.
Así, introducinme nas trece vidas e media do Capitán Osoazul (Un oso azul ten vintesete vidas. Neste libro e nos dous seguintes revelarei trece e media e calarei as outras. Un oso ha de ter os seus aspectos escuros: iso faino atractivo e misterioso), medio disposta a namorarme del. Coido que estou xa disposta por completo e medio namorada.

Raíces

Un dos recentes temporais arrincou un piñeiro de varias ducias de anos, tan groso que non o poderían abrazar dous homes coas mans collidas. De milagre (nunca mellor dito) non caeu sobre a capeliña que se ergue case á beira nin pillou a ninguén preto; os propietarios apresuráronse a talalo antes de que a igrexa puxese pé no asunto.
Vimos a torada coa raiceira ao ar e pensei, non sei por qué, nun gran guerreiro abatido, deses que Tolkien e as lendas coidaban depósito de saberes. Tamén pensei no desacougo que, de máis nova, me producía a sensación de carecer de raíces tan firmes, tan ben chantadas, que nada nin ninguén as daría removido por moito que o intentase.
O piñeiro fíxome comprender que nada se mantén arraigado para sempre.

Xenio e figura...
Non hai qué lle facer: caín nas gadoupas da morriña, no tremor de mans e beizos, no proído de ollos acuosos, no cariño arrombado por un tempo pero sempre presente.
Unha antiga alumna, a florista xorda, dous ex-compañeiros de traballo (e porén amigos), un dos meus libreiros preferidos, o dono dun pafeto da zona ao que operaron dunha úlcera perforada hai tres meses (a cicatriz aínda está tenra), o propietario da nosa cervexaría, o seu antigo socio, a miña audioprotesista... (¡Ai!).
Menos mal que marchamos de Auria a media tarde, porque a min xa non me cabía tanto pasado no peito. Cando volvamos en decembro, xa sei o que me espera (cando menos, estarei preparada).

Cousas da vida

Mañá iremos a Auria para pechar unha porta; non sinto mágoa nin se me amorean lembranzas nin morriñas, se cadra porque os últimos anos alí non foron doados de vivir.
Antes, cando pensaba en momentos coma este, estaba convencida de que doerían un chisco, como se te fixeses unha pequena ferida na pel co canto dun folio. Porén sinto unha especie de baleiro, ganas de rematar canto antes e continuar un camiño do que ignoro case todo.
Aínda non me pasou a rabia por completo e amólame pechar esa porta deste xeito, sen entusiasmo nin pracer, sen ilusión. Pero as cousas da vida son así, independentes de soños e esperanzas, reais. E non hai qué lle facer.

De linguas
Cada vez que traduzo un libro do galego ao español, constato con invariable estupor as enormes diferenzas que existen entre dúas linguas tan próximas. Non se trata só de cuestións sintácticas ou léxicas, senón -e sobre todo- estilísticas. Coñezo ambas as dúas bastante a fondo por estudar os seus recunchos e reviravoltas desde hai anos, vivir rodeada de dicionarios, gramáticas e outros libros especializados e sentir unha paixón ilimitada cara ao tema.
Sen ter en conta a lingüística nisto, hai algo que eu chamo espírito dunha lingua; con el intento referirme ao que desvela dos seus falantes e do temperamento que a fixo xurdir. Aí é onde mellor aprecio o que ten e o que lle falla a cada unha, non por incapacidade expresiva, senón por ausencia da necesidade de expoñelo.
No primeiro libro que lin de Alexandra Marínina produciume unha sensación estraña a cantidade de manifestacións afectivas empregadas polos personaxes, pois resultaba chocante en español, e lembreime dos contos populares rusos recompilados por Afanásiev, que xa de cativa me chamaban a atención polo mesmo.
En galego éme moito máis doado conseguir musicalidade na prosa xogando coas aliteracións de determinados sons ou expresar con enorme economía de medios unha idea; porén, se intento verter o mesmo en español, acotío quedo coa descougante impresión de que o resultado é pobre.
Quizais ocorre tan só que me falta práctica continuada.

Paradoxos
O último asunto que nos quedaba en Auria liquidarase en breve; debería estar contenta por sacar do medio unha preocupación, porén síntome bastante furiosa. Non serei moi aleuta para certas cuestións, mais para outras posúo uns radares que para si quixeran determinados organismos. Por exemplo, cheiro ás leguas os intentos de manipulación, rebótome coma unha tigresa se me intentan presionar e, de propina, todo o que soe a chantaxe sentimental reméxeme as tripas.
Os primeiros seméllanme un insulto á intelixencia; os segundos, unha falta de consideración imperdoable, e a terceira, un xogo rastreiro e indigno.
Non respondo ao estereotipo do galego do que non se sabe se sobe ou baixa unha escaleira; non entendo as medias palabras e, aínda máis, négome a entendelas; os rodeos para tratar un tema sácanme dos eixos; gústanme as cousas claras, o chocolate mesto e chamarlle ao pan, pan e ao viño, viño.
Amólame ter que manter a cabeza fría no asunto de Auria; se por min fose, xa os estaba mandando a todos a tomar o aire do vertedoiro municipal.

Sanchificación/Quixotización
Non deixa de ser curiosa a capacidade de contaxio dos humanos; absorbemos e emanamos fluídos, ideas, esencias, incluso sentimentos, case sempre sen decatármonos, coma quen non quere a cousa. Un bo día sorprendémonos actuando dun xeito, se non oposto, si moi diferente ao habitual, con pleno convencemento de que sempre pensamos igual.
Ás veces abráiame descubrir a B expoñendo o meu punto de vista nun asunto e a Peke defendendo con unllas e dentes a visión de B, que até non hai moito diferían.
¿Cando se produciu a confluencia? ¿Desde que momento as opinións comezaron a camiñar da man?
Tamén me abraia a semellanza -tanto no temperamental coma no físico- entre cans e persoas despois dalgúns anos de convivencia; calquera diría que están feitos un para o outro.
Quizais outro día non me resulte tan inquietante.

Bukowski

Buscando buscando, atopo imaxes deste artista cuxa febre creadora o empurra a darlle ao lapis sen descanso. De cando en vez envíame por correo electrónico algunha obra que me apresuro a pasar a unha carpeta (agora que sei) para non correr o risco de ateigar a conta de correo ou perder o arquivo.
Teño falado del nalgunha ocasión, ao igual ca Cesare, de quen tamén é amigo. O alcume púxollo B un serán, por aquilo da vida bohemia e atormentada salpicada de tabaco, cervexas e alcohol; fíxonos graza, se cadra porque lle acaía coma anel ao dedo naquelas circunstancias.
Téñoo visto debuxar nunha pizarra un primeiro plano dunha face ante a expresión admirada de trinta adolescentes, cuxos ollos ían del a min en canto soltaba un novo palabrón para explicarse. Porque Bukowski, cando se pon nervioso (e naquela ocasión estábao) é incapaz de falar sen intercalar no seu discurso moreas de palabras contundentes.
Non podo poñer aquí o último agasallo que me enviou porque o tamaño sobrepasa o admisible (amais de non estar aínda publicado), pero serviume para rir e volverme abraiar do seu talento.

Ama e odia con paixón furibunda, a mesma que o leva a anotar ideas, esbozar tebeos, apuntar imaxes nun caderniño que cobizo desde hai un lustro e nunca me pertencerá. Confío en que remate unha encarga que lle fixen tres anos atrás.

Un San Martiño sen verán
Hai dous anos un forte temporal deixou a San Martiño sen o seu verán. Desde a ventá do apartamento de Vila Real observamos os efectos dun vento atolado que empurraba a choiva contra os cristais e creaba unha desacougante música cacofónica; caeu tanta auga e con tanta furia que se inundaron as rúas, os garaxes do edificio e a gasolineira do lado. Atendiamos estupefactos as alarmantes novas da tele sobre un petroleiro que andaba case á deriva.
Axiña haberá dous anos que uns mariñeiros bateron no alcalde dunha vila mariñeira, furiosos e angustiados polo que estaba ocorrendo; foron os primeiros en saír cos barcos a recoller chapapote. Foron os primeiros en moverse, á vista da inmobilidade oficial.
Lembro a preocupación de Flo, propietaria dunha pescadería; o pesar de Frodo ao erguerse unha mañá e ollar os cons de Oia convertidos en aprendices de asfalto; a incerteza de Te (cuxo home traballaba na lonxa da cidade) ante a redución de persoal que se achegaba; lembro as caras longas, as olladas tristísimas, de homes e mulleres que dependen do mar para comer, para vestir, para vivir... Lembro o cheiro a chapapote que inundou todos os recantos da vila a medida que chegaban os colectores ennegrecidos, os barcos saíndo frenéticos, o ferver de xente, a riada de miróns, a outra riada -esta si- de colaboradores...
Hai dous anos non houbo verán de San Martiño na costa galega.

Divagando

Comprácenme os espazos recollidos coma a miña cova e os abertos coma unha enorme praia, luminosos ou escuros segundo as circunstancias, solitarios ou acompañados consonte o momento. Penso que nada é positivo ou negativo per se; as situacións que atravesamos adquiren perspectiva coa distancia e o tempo, quizais por iso nos sorprenda descubrir que hoxe abrazamos algo que rexeitabamos até non había moito e viceversa.
Ás veces faime graza -non ma vai facer- comprobarme a min mesma aceptando posturas que hai vinte anos me semellaban odiosas ou constatar o absurdo de actitudes radicais. Porque eu, hai vinte anos, era moi radical. Ou negro ou branco, ou vermello ou azul; nin grises nin morados cabían no meu vocabulario.
Lembro en particular un verán no que covas e praias implicaban ameazas, perigos, angustias; varias fobias atoparon en min un bo niño onde chocar ovos; estaba tan fóra de xogo coma un peixe no campo (B sabe ben qué supuxo aquilo).
Foi unha de tantas -crise vital chamoulle o especialista-, máis intensa sen dúbida ca outras, que me obrigou a revisar moreas de papeis, a rachar, a reescribir, a soltar lastre, a repensar. Durou... o que tiña que durar; na vida os prazos carecen de sentido, non hai présa que valla, por moito que a desexes.
Estou atravesando unha fase moi linda; máis que gradicela síntome esponxa; aprecio a miña cova e as praias enormes; valoro sobre todo o que non leva etiqueta co prezo; comprendo que, se agora estou así, se debe a un proceso demorado que non sabe de ritmos nin de pausas. Carpe diem dixo Horacio. ¡Salutem plurimam! exclamaba Max Estrella. Tiremos para adiante borboriña Peke.

Animal
Hai obras na Ramallosa; seica están metendo cable baixo a calzada e o caos, relativo, aumenta grazas ao bo facer dos operarios que pretenden axilizar o tráfico. Os encargados da tarefa, cigarro en man, meten présa aos condutores para que bulan cando lles dan paso -o límite de velocidade está en 20-, fan xestos de impaciencia aos que se encarreiran con prudencia e (o colmo) increpan de "animal" a quen se equivoca de carril -difícil non facelo se menean o sinal coma se se tratase dunha tixola ambulante.
O "animal" era eu e aínda me dura a rabia que me obrigou a parar en seco e contar até vinte para non saír do coche e largarlle un sopramocos -metafórico- ao operario.
Hoxe coincidín con el no quiosco da prensa mentres charlaba coa quiosqueira e unha colega. Olleino con atención intentando controlar o impulso de dicirlle o que me parecían os seus modos, pero conseguín frearme a tempo. Nin a quiosqueira nin a colega merecían unha escena semellante.

En globo
Había tempo que un libro non me provocaba tal sacudida. Remateino onte e non o dou sacado da cabeza.
A aparente economía de medios consegue introducir o lector na mente do narrador, un adolescente cuxo talento son as matemáticas e o mundo, o seu peor inimigo. Desde a súa perspectiva observamos as relacións entre adultos considerados normais nun mundo en aparencia normal; percorremos o proceso que o leva a abandonar o pai e buscar a nai que el coidaba morta. Unha bagatela para os capaces de relacionarse con fluidez, mais unha odisea para un autista.
Christopher non só consegue chegar a Londres e atopar a nai, senón que tamén supera con sobresaliente o exame de bacharelato en Matemáticas. Logo soña co título de bacharelato en Física e licenciarse con Matrícula de Honor na universidade.

"E sei que podo facer iso porque fun a Londres eu só, e porque resolvín o misterio de ¿Quen Matou a Wellington? e atopei a miña nai e fun valente e escribín un libro e iso significa que podo facer calquera cousa".

Procuras
Non hai como as explicacións claras e sinxelas para aprender a facer as cousas; porque acotío non abonda con ter moitos coñecementos sobre un tema para transmitirllo a un profano de xeito que o comprenda.
Lembro con admiración un amigo físico a quen lle consultara sobre un asunto do que era experto e eu coñecía de oídas; precisaba que me clarexase escuridades para imprimirlle a unha novela certa pátina de verosimilitude, pois estaba bastante avanzada e eu, pouco disposta a botarme atrás ante as dificultades.
A claridade deste home foi meridiana; incluso intentou explicarme a teoría da relatividade, xa que a conversa derivara por aí (hei de confesar que me perdín un chisco nos detalliños). Tamén meridiana foi unha bióloga presentándome uns misterios do ADN que me traían de cabeza, pero necesitaba para a mesma obra.

Agora manéxome algo mellor con este trebello do diaño; o quid radicaba en cómo o utilizaba eu hai menos dun ano. Non se me ocorreu preguntarlle a ninguén para qué servían tantos botóns; supoñíase que as palabriñas que os acompañan aforraban esforzos e aclaracións. Pois non. No meu caso, non.
Aínda que procuro ser autónoma, agradezo que me collan a man para cruzar unha calzada, sobre todo se ando por unha cidade descoñecida e grande.

Teño dous cuarzos amatistas enriba da mesa do ordenador e, nun andel, un libriño de O' Keeffe con esa portada que me trouxo de Reading unha amiga. Son algúns dos meus tesouros.

Cidade espanto
Volvemos comezar coa lectura partillada do Ulysses. A quen lle apeteza meterse na partilla só ten que picar no título deste post e deixarse levar.
Eu, pola miña parte, deberei comezar de novo, xa que só conservo impresións vagas de máis do capítulo que lin.
A ver cómo vai.

Carrizo

A primeira vez que vin un carrizo ao natural e o identifiquei como tal foi aquí, no xardín da casa onde vivimos desde hai ano e pico. Envorcábase na terra ao pé da camelia branca igual que se estivese practicando natación coas ás. Asistimos ao espectacular baño con ese sorrisiño parvo que se nos pon cando ollamos cachorros xogar e gozar, por moito que o paxariño nin fose cachorro nin estivese xogando; procuraba -coido- quitar parásitos de enriba.
Temos costume de comparar os animais coas persoas, se cadra porque todos somos uns. A min este carrizo, un dos paxaros máis cativos desta terra esquecida, faime pensar en Opedriño. ¿Va que si?
Nota 1: Prometo non volver falar del... durante algúns días.
Nota 2: A foto collina prestada desta páxina.

Cinco meses de vida no colo
O sábado -hai apenas unhas horas- tiven o indescritible pracer de acoller no meu colo a Opedro, o tenro fillo de Opaco e señora. Non quero darlle envexa a ninguén (¿ou si?), pero as fotos de Opaco non lle fan xustiza a Opedriño; é tan lindo como se ve e moito máis. Mentres lareaba con discreción rodeado polos meus brazos chuchoume unha man a conciencia; estanlle a piques de rebentar os dentes e a sensación é impagable, coma se unha caricia rotunda se apropiase do molete previo ao polgar e uns beizos ávidos e delicados coma os do bebé que é buscasen satisfacer a súa sede de aprender.
Non creo pecar de indiscreta se digo que os pais se derreten ante el, porque non me estraña; eu tamén me derretín. Imposible o contrario.
Se Opedriño segue sendo tan feliz como semella, o tempo -e todo o demais- converterao nun adulto ao que dan ganas de amar a conciencia. Imposible o contrario.
(E non me estendo describindo o seu recendo, o tamaño da súa man abranguendo o meu dedo, o nariz de botón tan apetecible, o remuíño no curuto da cabeza, os movementos constantes de pernas e brazos, a boquiña de... ¡En fin!)

Bela adormecida
Non deixa de ter a súa graza que aos catro anos a miña aspiración fose ser nai e pasear os fillos nos seus carros á beira da miña propia nai cos seus; as dúas paseabamos en amor e compañía comentando as nosas cousas mentres os cativos tomaban o aire. Cando crecín un chisco decateime do absurdo da idea; miña nai sorría ao dicirme: ¿imaxinas?, eu empurraba o carriño onde ti ías e ti facías o mesmo con outro carriño onde ía teu fillo. Unha amorosa cadea, nin máis nin menos.
Vivía na adormecida caverna da nenez onde todo é posible e nada roza o absurdo; tiña catro anos e amaba a miña nai. Os detalles menores carecían de importancia.
Agora o meu adormecemento é diferente, mais ás veces acho de menos esa ignorancia sublime que convertía o absurdo en posible.

Digna vellez
Levo o coche ao taller porque lle baila o volante e danme a boa nova de que cómpre cambiarlle dúas rodas e a correa de transmisión; marcho de alí cunha cita para o vindeiro martes e unha controlable mala uva que medra cando caio na conta de que non preguntei en cánto me sairía a broma.
Aínda que a famosa correa adoita substituírse a partir dos oitenta mil quilómetros, e o meu cochiño ten cincuenta e tres mil, aducen que é vello aos seus dez anos. B remacha o cravo insinuando que, se empeza a dar a lata, non estaría de máis vendelo e facerse cun novo. A idea non me fai ningunha graza porque me gusta a rabiar o meu ZX, téñolle cariño e acariciaba a esperanza de conservalo durante moito tempo máis; consome pouco, portouse sempre coma un campión e nunca me deixou tirada. Adío o tema contestándolle que xa veremos cómo vai despois do arranxo.
Logo, termando con forza do volante bailón, cavilo neste mundo que nos tocou en sorte onde cada vez máis se fan as cousas para usar, tirar e subtituílas por outras cunha rapidez digna de videoxogo. Tamén cavilo en que durante estes dez anos vou polo cuarto ordenador -bastante ao meu pesar-, que dous deles feneceron de seu, o terceiro úsao B mellorado e ampliado e o cuarto cumpriu un ano hai poucos días.
Supoño que este comeza a ser vello e o de B, unha reliquia.

Mini-invasión
Entraron aproveitando que abrira a fiestra, moreas de mosquiñas desas que tanto noxo me dan; espalláronse polos cristais coma se quixesen saír; intentei animalas empurrándoas cara á liberdade, sen obter resultados: continuaron revoando teimudas preto do exterior ignorando a abertura.
Non sei cántas matei azoutándoas cun pano -máis có xastriño afouto, desde logo-, pero si sei que alguén deberá limpar os cristais.

O fotógrafo
Un rapazolo duns vinte anos, coa melena crecha atada nunha coleta, barba rala e pendentes de aro nos cartílagos das orellas, enfócame coa cámara e rompo a rir. Cando quero decatarme, e tras mínimas indicacións que case non me dá tempo a seguir, o retrato está feito; amósamo, non me gusta, retrúcame un lacónico marabillosa e, pouco convencida, non insisto en que ma repita. Cando lla amoso a B, segura de que terá algo que apoñer, sorpréndeme facéndose linguas da fotografía, que se patatín que se patatán.
¡En fin! ¿Con que ollos me mirarei?

De fotos
Desde ben cativa desgústame que me fagan fotos, así que é raro atopar no álbum da nenez unha "normal"; en canto albiscaba a cámara, dáballe ás costas, fuxía ou poñíame a berrar coma unha tola facendo acenos esaxerados de rechazo.
Agora de adulta segue sen chistarme en exceso, quizais porque case nunca me recoñezo na imaxe captada; ou ben saio con cara de susto ou de mal humor ou ben co ricto tan crispado que dá grima.
Mañá teño que ir ao fotógrafo para que me retrate e negros agoiros abátense sobre o meu ánimo. A sorte está en que os modernos aparellos permiten repetir as veces que cumpra até que unha acepte que é a que é, e iso non ten remedio.
Entendámonos; o meu aspecto físico non resulta desagradable, o problema non radica aí. Segundo este artista (aproveitou unha das trinta que me tirou), xesticulo con moita rapidez, demasiada para a cámara. Así non hai maneira.

Día de sol
Saímos ao monte a recoller piñas, arume (aquí chámanlle pico), cortizas de eucalipto e o que teña pinta de arder ben, pois se non goza dun leito axeitado, a leña non se deixa acender. Malia ser as cinco e media, nótase o cambio de hora na altura do sol, na luz que espalla no mar -tan azul que case doe miralo- e nas casas de Panxón na distancia. A cor do ambiente é típica do outono: doce, poderosa, tenra, dourada-avermellada, espléndida sempre. Gozo tanto do que a vista me reporta, do que me regala, que até sinto proídos intensos dun pracer etéreo, sen carne, que me levan a agradecer o que teño e a non laiarme do que carezo. Como dicía Esstupenda, contentamento, valoración do que hai no presente lonxe de anceios disparatados ou imposibles.

Á mañá coñecín a Marta, a filla da miña antiga fisio, unha persoíña de dous meses escasos coa pel da faciana cuberta de sarabullo; a nai explícame que é normal porque aínda conserva demasiadas hormonas femininas e engade, abraiada, que a pel é un órgano. Con bágoas nos ollos lembra o momento en que a viu por primeira vez, a fervenza de emocións que a asolagou despois de levala no ventre durante nove meses e pasar un día enteiro agardando que nacese. Sabe que a comprendo a pesar de non ter fillos.
Deseguido atopo un ex-alumno coa muller e a filla; charlamos, ponme ao día dos compañeiros que viven pola zona e da súa propia vida; cando nos despedimos, conservo a caloriña da conversa, do sorriso sincero, da convicción coa que me di que se aledaba de verme.

Recollo pico nos bordos da estrada (veremos cómo están os meus cadrís mañá); B avísame de que vén un coche para que suba á beirarrúa cando a hai; sabe que non distingo o ruído dos coches do bater do mar, que os aparellos non permiten matices que xamais percibín ao natural. Preocúpase por min, está atento, acouga cando me ve en zona segura. Enternéceme tanto que respiro fondo para non chorar. O seu interese, o seu amor, compensa a xordeira e os acúfenos. (Están de máis as ligazóns -guguel soluciónao case todo).

Corrixindo
Emprego a tarde en comezar a corrección dun libro escrito hai sete anos que, por diversos avatares, permanecía gardado nun arquivo-caixón. Segundas formas do artigo, -cias e -cións e algunhas expresións agora rexeitadas desaparecen substituídas polas canónicas. Sorrío coa historia algo delirante que me inspirara un verán de Auria caloroso en exceso, volvo sorrir cos tópicos buscados adrede e coa mestura de xéneros que tanto me divertira empregar.
Bukowski ilustrara parte desta novela emparentada co cómic, pero cruzáronselle no camiño varias tormentosas vidas e aparcouna a unha beira. Se o proxecto sae adiante, terei que apertalo para que se mergulle nela de novo e remate o traballo.
Cánto muda o estilo en sete anos e cánto, tamén, ilusións e inquedanzas. Pero acóugame comprobarlle a frescura, esa que probablemente levara a Cesare a tragala en dúas tardes.
Volvinme ver no antigo estudio -máis cativo ca este- tecleando coma unha posesa día tras día, esquecida de todo o que non fose darlles forma ás nubes, saíndo da abstracción cando B me lembraba que cumpría comer.
Aquel verán paseino de medo.

Impresións
Rematei hai uns días a lectura de La mancha humana e non se me vai da cabeza. Houbo un par de momentos que estiven a piques de deixalo, temerosa de non poder soportar a intensidade dos sentimentos que me provocaba, sobre todo a indignación, unha indignación quizais esaxerada ante a hipocrisía e o entremetemento. Por fortuna, conseguín domeala e continuar até a fin.
É unha novela complexa e completa, capaz de remover o lector, de abraialo coas reviravoltas da trama e duns personaxes que se van convertendo paseniño en seres redondos. Aínda agora, ao lembrar esa sociedade ruín, puritana e mesquiña, me tremen as mans de furia, se cadra de horror.
Había tempo que a lectura dunha obra non me axitaba tanto. Semella superfluo dicir que o gocei. Se cadra o seguinte paso sexa comezar coa última novela do seu comentarista, cuxo libro anterior me deixou bo sabor de boca.

Cambio de hora
Chove ás cuncas esta mañá e agoiran que seguirá chovendo toda a fin de semana; tempo ideal para ficar na casa e facer todo iso que leva pendente desde hai un mes.
Solucionado un problemiña que tiña con esta empresa -ganas de marear, ¡carafio!-, poderei centrarme na correción dun libro, en rematar os deberes que me puxeron e en ir actualizando os escasos coñecementos dos que dispoño sobre a maxia da informática. Porque pertenzo ao grupo de xentiña cada vez máis escasa que se asombra até a marabilla do que este medio permite realizar; iso de darlle a unha tecla e conseguir efectos especiais nun debuxo ou unha foto ábreme a boca unha cuarta, igualiño que se Harry ou Hermione lograsen cun toque de variña converter un ravo en sapo ou un sapo en príncipe.
E o mellor de todo será a hora que gañaremos durmindo. ¡Que gustazo!

Miscelánea
As sesións de ioga séntanme ben; cómpre estar tan concentrado en sentir o corpo e atender á postura, respiración, músculos e espazo que todo o demais desaparece. Unha vez rematada, marchas preguntándote por qué non aplicamos esa concentración inmediata en todo momento.
Hoxe, facendo unha tarefa desas mancadoras, non tardei nada en relaxar o ombro tenso, que non pintaba nada na festa; porque cando actúan man e antebrazo non se precisa axuda superior.

Chócame que Primavera coide o ioga un deporte. Hoxe lin no xornal que era unha terapia. Para min, nin unha cousa nin outra, mais non sei poñerlle nome; quizais non o precise.

Mentres agardo no coche a que B saia do traballo, anoto nun caderno preguntas e reflexións sobre os personaxes da novela; o xa escrito suxíreme algunha nube que me apresuro a pillar antes de que esvaeza, porque as ideas son caprichosas. Co libro anterior estiven catro anos; este leva camiño de permanecer máis aquí antes de que colla carreira. Pero non hai razón para apurarse.

Cando me preguntaron por primeira vez cómo se me ocorrera unha idea que imprimiu un xiro sorprendente a un relato, fitei a persoa cos ollos coma pratos e non souben responder. Continúo sen saber.

Vida décimo segunda
Eu ansiaba deixar de ser idea, medrar e converterme en personaxe definido, con peso e entidade; arelaba transformarme en xigante ou anano, home ou muller, can ou rato..., calquera me servía con tal de escapar daquel cárcere húmido. Pero Ela, a autora, non achaba momento para min, escollía perder as enerxías cunha pantasma ferida, coa perruqueira do barrio, con tarados e enfermos... ¡Ouh! Cánto me doeu que os preferise a min.
Probei diversas estratexias para que non me esquecese, desde cruzarme por sorpresa na novela que escribía até pregarlle de xeonllos que me dese unha vida; nin choros nin laios nin berros a conmovían: semellaba de pedra. Dicía que eu só era unha mala idea, sen futuro, sen graza; incluso me borrou do seu caderno para non verme cada vez que o abría.
Acabei quedando sen alento e esvaecín un día coma se nunca ninguén pensase en min.

A hora do té
Tomo té branco con tomiño pensando en Teki, unha persoa excelente e abnegada coma poucas. Collo a cunca e brindo por ela cara a esa teteira tan bonita que atopei (e nunca mercarei). O té está un chisco frío, pero sábeme mellor ca nunca.
Coma case todos, valoro máis o que me custa conseguir có doado, e abofé que me deu traballiño meter esta foto.
Grazas, Teki. ¡Por ti!

A propósito de Gondomar
Ás veces segue a sorprenderme a miña capacidade de sorpresa, coma se esa fose unha característica máis propia de cativos ca de adultos; que conste que me gusta comprobar que non a perdín: reconcíliame coa vida.
Pertencente a unha comunidade de hábitat espallado, sei desde a nenez que aquí as cidades son escasas, que o concepto de urbe carece de sentido e que un concello abrangue un número indeterminado de vilas, aldeas e lugares, acotío máis numeroso ca escaso. Pero tamén procedo dunha cidade -chamada polo meu sórneas favorito aldea sagrada-, vivín moitos anos noutra e só desde hai pouco tempo empezo a controlar o rural; porque unha cousa é sabelo e outra, coñecelo sen intermediarios.
Non teño ningún problema en aceptar o meu pailanismo urbanícola, esa ignorancia de modos e costumes que tanta graza lles fai aos verdadeiros ignorantes, coma se un determinado tipo de vida os constituíse en detentores da verdade.
Gondomar denomina unha viliña e un concello que abrangue moitos outros nomes -Borreiros, Donas, Mañufe...- esparexidos nun val de clima suave; a vila en si é bastante fea, sobre todo por unha presunta zona nova que a perverte con edificios de cemento construídos sen pensar dúas veces, rúas especulativamente estreitas e recentes intentos de humanizala, con resultados que dependen do partido gobernante. E todo iso nun espazo reducido.
Afeita ás súas tardes tranquilas, hoxe paseeina ao mediodía e case me abafou: ruídos de obras, tránsito desviado, actividades máis ou menos febrís... conseguiron que a vise con outros ollos, mentres B me ía dicindo a cada pouco pero qué feíña é. Claro, como el naceu nunha pequena xoia, bonita coma poucas, todo o que non implique melloras globais xa lle parece mal.
É incrible a cantidade de sudamericanos que se instalaron (e seguen instalándose) no val; sospeito que os atrae a dozura do clima, ideal para enfermos, anciáns e xente normal con desexos dunha vida mellor e amantes do mar-campo-proximidade á cidade. Un xeito distinto de estar no mundo; completamente distinto ao que coñecía.
Préstame a mestizaxe que respiro por aquí; préstame descubrir unha realidade diferente; préstame, por encima de todo, continuar descubrindo.

Durante e despois
Os eucaliptos e os piñeiros da leira veciña zoaban coma lategazos mesturados co estrondo do mar que batía furioso os cons, quizais coa va intención de convertelos en area miúda; a forza do vento levantaba a auga e daba a impresión de que chovía de abaixo arriba, coma se a lei da gravidade acabase de entolecer; as Estelas desapareceran engulidas polas nubes; Monteferro nin sequera se intuía. Peke decatouse, unha vez máis, do pequena que é.
Apenas vinte horas despois, a calma, o regreso das illas, o ceo lavado a conciencia, as ondas mainas, o paseo solitario bordeando o areal, respirando fondo un aire noviño do trinque.
Sentei no chan a fumar un cigarro e ollar sen présa o océano; o sol quentábame as costas, algúns barcos esvaraban ao fondo, o tempo detívose. E Peke volveu decatarse de que é, tan só, un minúsculo gran de area.

A antiga casa do médico
Conduzo baixo mantas de auga cara á antiga casa do médico (tres días tardei en atopala), en realidade un caserón impoñente cunha enorme antena no tellado. Alguén explícame que nela estivo a tele e, antes diso, o famoso médico descoñecido.
O recinto onde damos a clase de ioga é moi alto de teito, co chan de baldosa e unha pequena tarima cara á que apuntan uns focos (¡claro!, pola tele); cadeiras, cabaletes, soportes de metal e caixas alongadas espállanse amoreados arredor das paredes; o conxunto resulta frío, sen graza, nada acolledor.
A maioría da xente chega en parellas e semellan coñecerse. O encargado das actividades deportivas explícanos que hai lista de espera, que o grupo das cinco é o menos numeroso (dezasete) e que os outros están a tope (vintecinco en cada un); A., o profesor, agarda a súa quenda. Pequeno, pálido e peludo, fala abondo alto para min, de xeito que me informo de case todo sen excesivo problema (xa haberá ocasión de comprobar se a vista pode suplir a outra carencia, mais intúo que si).
Non trae a clase preparada; vai improvisando a medida que fornece indicacións básicas: respiración, colocación de brazos e pernas, actitude dos músculos... A primeira media hora vaise na busca de material, a segunda en movementos suaves (ao estirar o lombo apoiada no respaldo dun asento noto que me doen varias partes desde os cadrís até o pescozo; mal comezamos), a terceira nunha introdución á relaxación que non dá tempo a rematar.
A unha das mulleres (dezaseis) fáltalle unha man; cando me decato, óllolle o toco cun arrepío, refrego as miñas unha contra outra e meneo os dedos coma se teclease. Sorrí moito, con espontaneidade. A media sesión comenta que respirar inchando o ventre lle relaxa o estómago; seis ou sete deixan caer que son incapaces de respirar así. Aprenderán.
Marchamos ás sete, co seguinte grupo xa introducido na sala (non saberán que antes de entrar cómpre deixar saír); continúa chovendo ás cuncas, recollo o paraugas e, ao abrilo, vexo que me deron o cambiazo: este tamén é verde, pero está roto; o meu gozaba dunha saúde perfecta. Quero crer que se confundiron, pero B rise con sorna e insísteme en que o reclame o próximo día. Dígolle que si, aínda que tamén me dan ganas de lembrarlle cómo chegou ese paraugas á casa.

Vida décimo primeira
Conservo sensacións confusas desa vida, sempre rodeada de milleiros de irmás, sempre atordada polo constante rumor das nosas conversas. Falar de min como unha folla de nogueira carece de sentido para min: descoñezo a idea de unidade.
Brotamos máis ou menos asemade, medramos hora tras hora a base de empurróns de zume verde preñado de enerxía. Desde a miña atalaia vía un tronco -as irmás chamábanlle mamá- chantado con firmeza nunha terra tan escura coma as noites sen Lúa; o trebón non o movía nin o sismo nin tan sequera a dúbida.
Así como aumentabamos de tamaño o espazo minguaba; as conversas facíanse máis ruidosas; o existir, menos cómodo; o clima arrefriou, o tronco deixou de mandarnos tanto zume, as pólas afrouxaron a atadura que nos mantiña unidas e nós, sen un mal xesto, aceptamos ir perdendo a cor e, amarronadas, desprendernos e caer moi pasesiño.
O vento encargouse de espallarnos; a chuvia, de afundirnos nas lameiras até engrosar a terra; o tempo, de cambiarnos por completo. Encantoume o silencio.

Híbrido
Pertenzo á especie híbrida de moucho e lémure, cando menos en espírito. Sociable e curiosa coma o segundo, esquiva e solitaria coma o primeiro; ás veces con ganas de xogar, ás veces abstraída en non se sabe moi ben qué.
E isto porque vou asistir a unhas clases de ioga organizadas polo Concello e apréixanme dúbidas: ¿serei constante?, ¿vencerei a preguiza para saír ás cinco da casa cando vente e chova?, ¿aturarei os compañeiros (intúo que compañeiras)?, ¿atopareime cómoda...?
Carezo de disciplina para practicar soa, a pesar dos bos manuais que teño. En Auria acudín durante un mes e pico a un lugar deses, pero entre que non escoitaba a maioría das indicacións do profesor e que os acúfenos resoaban no silenzo final coma se lles desen corda, decidín que o faría na casa. Logo, coa mudanza de vida, tiven que ambientarme en semisoidade para dixerilo todo.
O lémure insísteme en que xa está ben, que quere ver colegas e charlar; o moucho argüe que mellor só que mal acompañado; ningún dos dous berra moito, limítanse a rosmar coma cotorras, por quendas, sen permitirme pensar con claridade. Se cadra é iso o que pretenden; mellor será ignoralos.
De propina, B anímame, di que paso demasiado tempo soa e que me virá ben estar con xente normal. ¿Normal? ¿Que se entende por normal? ¿Estarame chamando rara?

Conmover(se)
Hai ocasións en que un parece de merengue, calquera cousa o emociona e por calquera se derrete. Hai outras, porén, en que endurecemos a capa exterior para non deixarnos conmover, acaso por intuírmos que nos fará algo de dano e non queremos.
Pero cando te colle a traizón un xesto de afecto por parte dun descoñecido..., ¡ai!, notas unha caloriña por dentro que te reconcilia co mundo.

Non sei se comunicar sentimentos continúa estando mal visto; a min paréceme terrible agachalos (con todas as excepcións que se queiran), quizais porque o vexo coma un illamento máis, coma outro límite que nos poñemos a nós mesmos. ¿Que pensarán de min?, ¿semellarei ridículo? ou peor, ¿cursi?, preguntámonos. ¿E que se así fose?
Considero un regalo impagable pasear polos blogs e ler o que outros senten ou sentiron; non coñecerlles os trazos da face é un detalle menor carente de importancia. O de máis é que compartan con tanta xenerosidade.

Onte unha moa de abaixo non quería deixarse anestesiar. Pertenzo a unha xeración que pasou as de Caín co dentista da familia e, a pesar do tempo transcorrido e de ter comprobado os avances médicos, cada vez que vou á clínica levo as tripas en tensión. A doutora que me atendeu leu a miña catastrófica ficha cuberta de alerxias e de contraindicacións; á terceira inxección eu estaba negra. Púxome a cuarta e coas mans enluvadas acaricioume as meixelas. Logo agardou.
A moa conmoveuse e permitiulle traballar.

Indicacións
Non hai como as indicacións precisas para atopar un lugar, sempre e cando quen as dea o coñeza. Se non, estámosche apañados.

Novelas
Rematei hai uns días esta de Petros Márkaris, un escritor grego de quen non hai moito traducido; coñecino por Defensa cerrada e entráronme ganas de lerlle máis.
A novela negra é coma un xogo, vaite levando paseniño á resolución dun problema asemade que plasma atmosferas moi diversas, mundos e submundos, caracteres e tipos humanos variados. As boas, claro; as malas quedan nun quero e non podo insufrible.
En Suicicio perfecto de Márkaris cheguei a sentirme abafada pola calor de Atenas e indecisa e superada pola conflitiva situación social que amosa; en canto á política, por momentos coidei acharme ante a de España e non a de Grecia, aínda que intúo que en todas partes cocen fabas.
Non a destripo.

Tacháaaaaaan... (A Teki, cun sorriso)
Esta cara de pasmo é a miña afillada. As últimas novas que teño dela é que xa abandonou o niño e anda por libre, aínda que se reúne de cando en vez cos irmáns.
Supoño que agora o seu aspecto non se semellará tanto a unha mopa nin os ollos, á luz ámbar dos semáforos. A primeira vez que a vin pensei nun alucinado, e gustoume.
A súa independencia foi precoz, seica; saíu de excursión antes cós irmáns. Non hai coma as femias decididas. Para tímidos abondan os machos.

Paseando
Animada pola melloría da maldita ciática, saio a dar un paseo pola avenida da praia. Ao comezo prudente para non forzar a maquinaria, axiña necesito apertar a marcha acariciada por un sol que reloce no ceo limpísimo tras varios días de lavado.
Levo xersei e chaqueta de punto, calcetíns, botas e pantalón (abrigueime en exceso; seino) que contrastan coa maioría dos atuendos que me cruzo: 1- bañador, camiseta e sandalias; 2- traxe completo el, vestido con chaqueta e xoias ela; 3- vestidiños lixeiros e vaqueiros; 4- pel e tanga na praia...
Atopo o tradeado das bolsas cun minibañador azul clariño facendo os seus espectaculares exercicios ximnásticos; o tipo non ten un átomo de graxa, aprécianselle todos os músculos do corpo e exhíbese con máis fachenda có mesmo sol. Desvíome para non coincidir con el, pois dáme a impresión de que se menearía aínda máis de ter público preto; xa bastante traballiño me leva reprimir as gargalladas cando o vexo de lonxe, como para tentar a sorte.
Vellos, novos, medianos e cans atravesan o percorrido trazado gozando do ruído do mar, da caloriña e dunha brisa do máis agradable. Chego ao remate empapada en suor, buscando unha sombra con desesperación e devecendo por fumar. Á fin sento na beirarrúa á sombra dun banco, descanso quince minutos e emprendo o regreso cunhas ganas tolas de estirar.
Cando subo o montiño* onde vivo máis semello un sapo rastreiro ca unha muller.

(*Na parte baixa do debuxo apréciase o monte pequerrecho. Aí).

Acerto
A verdade é que o meu novo fisio sabe o que leva entre mans. Aínda que as sesións non resultan divertidas, ao cabo dunhas horas ou dun día noto un alivio que me reconcilia con eses dedos que tanto dano fan.
Adoito falar bastante na mesa de operacións, máis ca nada porque me axuda a distraerme da dor; a el non lle molesta, ao contrario, e responde como pode ao meu interrogatorio: ¿que produce isto?, ¿a que se debe aquilo?, ¿por que se contrae tal músculo?, ¿como estiro esta parte?... Ás veces sorpréndoo remexendo na memoria para contestarme, como se tivese medio esquecidos os apuntamentos da carreira.
O outro día confesoume que son a única que lle fai preguntas, e gústalle. Di que, así, se obriga a repasar.

Secuelas de xogar co vento
Cando era noviña non acababa de captarlle o quid a unha frase repetida polos que a min me parecían vellos; o caso é ter saúde, dicían, case sempre despois de escoitar unha restra de desgrazas alleas. A tal frase daba por rematada a conversa, coroada cunha despedida de faces compunxidas pero valorosas ante a adversidade. Hai que vivir, engadía algún como colofón presuntamente consolador.
Non vén a conto o que eu pensaba dese colofón, porque pasaron moitos anos e a miña maneira de pensar mudou moito; aprendín, iso si, a comprender á perfección a primeira frase. Como enferma crónica de males sen solución, tamén aprendo día a día a amolarme por ter feito un exceso, inapreciable para un san, pero non para min.
O sábado xoguei co vento, loitei contra a súa forza apoñéndolle enerxía e decisión, segreguei endorfinas e púxenme eufórica; divertinme coma unha criatura. O domingo pasei o día esgotada até a desesperación, coa musculatura do lado dereito agarrotada e dorida a máis non poder, ciática na cacha correspondente, unha lumbalxia de morte e os acúfenos a tal volume que non comprendo cómo os soporto. Os ánimos, madía leva, sintonizados.
É un latazo adoecer. Coa mala pata que me caracteriza (e os antecedentes familiares), temo que serei lonxeva. Para colmo de males atasqueime de novo coa novela. Aínda que, ben mirado, sospeito que o raro sería o contrario.
Menos mal que mañá me toca fisio.

Escritores de ficción
A medida que me fago maior atráeme menos coñecer en persoa os escritores que admiro; en realidade nunca pertencín a ese grupo que persegue autógrafos, acode a mesas redondas e conferencias para verlle a cara ao seu ídolo ou busca nel un modelo moral, un referente.
Porque unha persoa escriba libros que nos gusten, conmovan ou entreteñan non se converte en marabilla andante; a súa obra quizais nos abra portas pechadas, esperte en nós intensas emocións e nos inspire sentimentos que saboreamos con pracer; se sabemos ler de xeito analítico, tal vez valoremos a técnica que emprega, os recursos estilísticos e o dominio lingüístico que amosa. Ben, e iso ¿que? Controla o seu oficio coma un bo carpinteiro, unha modista hábil ou un médico consciente. ¿Buscamos nestes tres algo máis ca un bo facer?, ¿constituímolos en referentes vitais?, ¿esixímoslles definición ideolóxica? Por regra xeral, non se nos ocorre, aínda que en casos concretos ben poderían ser modelos admirables.
O libro, o moble, o vestido e a recuperación da saúde son os resultados dun traballo; que o artífice pense deste ou daquel xeito sobre determinadas cuestións carece de importancia. Eu, cando menos, son incapaz de darlla.

Aire en movemento
Pasados os primeiros nervios, estou contenta por ter atopado aquí unha clínica de estomatoloxía boa e completa, onde che fan desde unha endodoncia ou un implante até próteses de todo tipo, pois conta tamén cunha especialista nesa profesión. O mellor, sen dúbida, é non necesitar desprazarse a unha das cidades máis inhóspitas e atafegantes que coñezo, o que convertería o transo de desagradable en aborrecible.
Coas bocas anestesiadas, saímos onte de alí un chisco aparvados; B acababa de comprobar nun espello que tiña a face algo torta, o que -segundo el- embazaba a súa natural beleza; deille un bico de consolo, pero os meus beizos non notaron nada, a pesar de que perseveramos no intento unhas cantas veces dentro do coche. A zona encargada dos beixos semellaba de cortiza.
Cando collín a estrada sopraba o vento anunciado, de tal xeito que por momentos coidei estar aos mandos dun barco en plena galerna. Por fortuna non atopamos ningún afeccionado ás figuriñas vehiculares tan frecuentes na zona, expertos en xogar coa súa vida e coa dos demais.
Esta mañá o aire seguía movéndose con ganas, mais decidír ir camiñando até o quiosco e a panadería; o corpo pedíame exercicio e a mente, distracción. Como non peso moito e carezo de forza física, chegar alá supúxome varias paradas para aferrarme a un poste e non saír voando, amais dunha loita incruenta para avanzar. Aínda que arfaba polo esforzo, sentíame eufórica, fenómeno que me chama a atención por non entendelo. Se cadra a explicación radica na segregación de endorfinas que produce o exercicio físico. Din que os seus efectos duran varias horas. Dou fe.

Pan para hoxe...
A Vila Real experimenta desde hai un par de anos un frenesí constructor que leva as autoridades a permitir edificar no monte que lle queda ás costas, ao carecer doutros terreos. Nunha recente urbanización, oitocentas vivendas sumáronse ás existentes, grande parte delas -vellas e novas- baleiras durante nove ou dez meses ao ano. A que era unha viliña engaioladora convértese paso a paso nun arremedo de cidade onde aparcar o coche roza o milagre, pasear sen ruídos molestos, un imposible e os atascos, o pan noso de cada día.
Pensaba que os comerciantes estarían contentos, pero parece que os ovos da galiña non son de ouro; pouco turismo con cartos e moito de bocadillo consegue que nos meses do verán aquilo se asemelle máis a un vertedoiro ca a unha vila de excelencia turística, como se empeña en anunciar a propaganda. Por iso xa non me sorprende que case toda a xente coa que falo se sinta aliviadísima de que acabe a tempada.
É tradición que os comerciantes nunca están contentos, pero cando lle escoitei á dona dunha tenda que se están cargando Vila Real, que pan para hoxe, fame para mañá, que non se pode vivir aquí no verán, decateime de que o asunto debe ser ben máis peor do que coidaba.

Para aprender hai que errar (copiar cincuenta veces)
Moito soltaba eu esta frase nas aulas (a cursiva non), sobre todo cando algún se poñía colorado por meter a pata e os compañeiros ceibaban risiños deses burlóns que tanto me crispan; porque xa é amolado equivocarse ou facer algo mal, como para que por riba outros (acotío os que máis debían calar) che remachen o bochorno con chacotas.
Como se ve no post anterior, hoxe metín a pata en algo tan sinxelo que calquera podería coidarme unha discapacitada mental amais de auditiva, pero aseguro que, sen chegar a ser Mme. Curie, teño algunhas habilidades non desprezables. O que pasa é que ás veces non me fixo (plas-plas), vexo mal a letra cativa (os ollos non son o que eran) e atrapállome (a impaciencia consigo mesmo debería estar prohibida).
Voume deixar de parvadas e copiar cincuenta veces a frase do título, até que me sangren os dedos se cómpre; como din que a letra con sangue entra, pois iso.

(Grazas, Ferran)

Furgando
Ando furgando no template dos narices por segunda vez (a primeira foi onte); engadín este caderno, pero nos areais sae en branco. ¿Alguén entende por qué?

Plas-plas
A min os problemas de matemáticas saíanme a sopramocos (non é metáfora); plas-plas despois de media hora nas nubes e axiña me centraba no **** enunciado, resolvía a cuestión e regresaba ás nubes.
Agora xa non teño quen me dea o salvador plas-plas (nin falta, ¡eh!) que me obrigue a centrarme, a razoar e a decidirme dunha boa vez a encarar o enunciado. Pero tampouco teño nubes ás que regresar.

Goma e cartón
Hai persoas que son coma pelotas de goma: dáslles un golpe, perden a forma durante uns segundos e axiña a recuperan sen máis secuela ca unha tenue lembranza (ás veces, nin iso). Porén as que son coma caixas de cartón acusan o golpe, quedan deformes un tempo, case paralizadas, e devagar volven á forma primitiva con algunha marca ou pregue que antes non estaba.
As de goma rebotan; as de cartón desgástanse.

Estupores recentes
- Ao César o que é de César, a Deus o que é de Deus. Díxoo Cristo hai unha morea de tempo. ¿Por que a igrexa católica non o aplica e deixa de meter os narices nas competencias de César?
- Aos psiquiatras só van os tolos. Escoiteillo a un señor hai uns días. Así lle vai.
- Somos illas, illas, Peke. Negueime a aceptalo no seu momento. Agora navego nun mar de incertezas. Nado fatal.
- A xente fala, xa sabes como é. Non, non sei cómo é. E se fala, ¿que?
- ¿Como permites que B che limpe as botas? ¡Que abusona! Soltoumo unha presunta feminista. Sen comentarios.

Sensación
Ás veces síntome tan pequena que mesmo me parece que a vida me queda grande varias tallas.

Vida décima
Din que os obxectos carecen de alma; ¡mentira! Depende do obxecto e do seu uso; iso sábeo calquera un pouco culto. Pero hai unha lenda negra espallada por falsos racionalistas, temerosos de perder creto se defenden a verdade; teñen medo de que os tomen por tolos, ¡he!, pero non o teñen de vivir en loita consigo mesmos nin de aboiar na contradición.
Sei de qué falo; durante un tempo servín con fidelidade a un deles, convertinme no seu oído e axudeille a desenmascarar hipócritas; fun un audífono de lei. Comecei a fallarlle o día en que renegou da miña idiosincrasia, coma se o feito de cualificarme de temperamental, por exemplo, me outorgase unha categoría que non estaba disposto a concederme, a pesar de deberme o descubrimento de praceres descoñecidos, a satisfacción de comunicarse sen atrancos e, en fin, a segunda vida que iniciou grazas a min.
Por suposto que os obxectos teñen alma e tamén sentimentos.

Por unha parte non sei e por outra... ¿que queres que che diga?
Chégame unha carta na que me piden os meus datos e unha foto para incluírme na obra. Debo figurar en tres ou catro sitios distintos, pero sempre me ocorre o mesmo: non sei qué sinto.
A primeira vez que vin unha entrada co meu nome nun dicionario fíxome ilusión, non podo negalo; logo, cando o dixires, decátaste de que iso non implica nada, non afecta a túa vida diaria nin soluciona problemas nin te fai mellor; só forma parte dun afán recompilador e clasificador ao que tan afeccionada é a sociedade actual.
En ocasións dáme algo de vergonza ser suxeito dese tipo de interese, coma se se abrise unha fiestra agachada desde a que me miran sen eu ver; mais non dura moito a sensación. Polo xeral cubro a folla cos mínimos datos posibles, métoa no sobre, envíoa e esquezo o asunto. Dado o meu ritmo de escritura non hai perigo de que pase á historia.

Paisaxes
Ilustraba Willy hai uns días o seu post cunhas fotos reais coma a vida mesma. Nun comentario Vendell deixoulle unha mostra máis dos ceos que se poden ver nesta nosa xeografía. De boa gana engadiría algúns dos fogos de realidade que se aprecian desde aquí, pero polo momento aínda me manteñen ocupada angueiras abondas para facelo con éxito.
Hoxe hai algo de humidade fresca no ambiente; as Estelas asoman esvaídas aboiando entre a brétema e un mar tan apracible que semella de mentira; diríase que son pantasmas xurdidas do soño dun xigante. Un dos esquíos que pasean os piñeiros veciños (póñense morados de piñas e logo practican o tiro libre cos carozos) exhibe a súa envexable axilidade corricando até a póla máis extrema e solitaria, rodeándoa co seu corpo escuro e recuando de novo, nun xogo infatigable que o delata coma hiperactivo. Ás veces achéganse tanto ao xardín que se distingue á perfección o seu peito branco, os olliños brillantes coma abelorios, a cola mesta e longa de raposo encollido e os acenos veloces de dúas mans refregando o fociño.
Manteño a esperanza de que un día me permita acaricialo, un roce tan só, para saber qué se sente. Entrementres, conténtome con ollalo sobre o fondo da ría.

Vida novena
Aínda tiña moi fresca a vida oitava cando me atopei de súpeto no corpo dunha garza da marisma. Prestoume a miña imaxe reflectida na auga; o longo pescozo estilizado, o peteiro aceirado, uns ollos vivaces e famentos e todo o aire do mundo para min cambiaron por completo o horizonte.
Fun comprobando aos poucos que podía escoller o xeito de moverme: áxil para fuxir, lento se nada me turbaba, inmóbil cando tiña que pescar e, ¡oh, marabilla!, posuía ás para voar no vento. Mais o mellor de todo, sen dúbida ningunha, era a liberdade de tomar decisións sen consultar.
Os rabaños de muxes chamáronme a atención; eran noviños, ninguén os vixiaba, brillaban entre a auga coma prata estrelada... Convertinme en pastora dun cativo cardume por tempo limitado e sempre lembrarei aquel sabor na boca; ¡que gorentoso!

Botar os dedos a pacer
Debe ser o outono que me altera ou esta natureza díscola que non hai xeito de domear, pero agora que xa non solto a lingua a tomar o aire, van os dedos e deciden deixar pegadas enlarafuzadas por todas partes. Non sei se cortalos ou vender o ordenador.

Dentame
Sempre me afecta que B ande baixo de ánimo, e máis pola súa peculiar maneira de ser, pouco dada a compartir polo miúdo os detalles da súa preocupación. Desta vez, porén, sei qué o preocupa e indigna, mais nada podo facer, só agardar.
Este é un dos problemas, coñecido por el desde hai tempo. Onte tiveron que sacarlle dúas moas sen mácula que xa non tiñan ónde agarrarse; ía disposto a non deixarse tocar se non lle explicaban punto por punto a necesidade de prescindir de dous molares sans. O estomatólogo que nos trata arestora cumpriu de sobra as súas demandas e mesmo lle explicou con puntos e comas as actuacións que evitarían chegar a este extremo.
O que en verdade o indigna é ter pasado seis anos cun suposto especialista na súa doenza que, amais de repetirlle que non coidaba ben a boca (¡a el, por favor, que tarda vinte minutos en lavar os dentes -unha hora diaria-!), non fixo o que debería ter feito para evitar que ese mal avanzase até o irreparable.
A meu B gústalle comer chuletóns de boi de cando en cando; de agora en adiante é posible que deba prescindir dese pracer.

Prioridades
Desde hai uns vinte anos visto da mesma maneira, levo o pelo ao dous e procuro mercar o que necesito por correo. Para min a comodidade é prioritaria e non me vexo enfundada nun vestido que me obrigue a estar pendente del nin facendo equilibrios sobre uns zapatos de tacón de agulla que, aínda por riba, me opriman as dedas. Tampouco soporto os pelos diante da face ou sobre os ollos e paréceme unha sandez peitearme polas mañás cando podo evitalo.
O de mercar por catálogo comezou a raíz dunha fobia que pillei aos dependentes, algúns deles empeñados en orientarme sobre o que era ou non era elegante, me acaía ou non e levaban todas as mulleres que se dicían á moda.
Ese afán pola comodidade chegou ao extremo de que prescindín do perruqueiro para o corte de pelo mensual; cunha maquiniña estupenda -doada de manexar até por min- B encárgase de manterme a cabeza estilo céspede acabado de arranxar.
O día que decidín ir como me petase a min e non a outros foi un dos máis afortunados da miña vida. Góngora, por certo, tamén falou deste tema. Deduzo que a cuestión debe de ser tan vella coma o código de Hammurabi.

Vida oitava
Non me entusiasma lembrala, se cadra porque marca un antes e un despois no meu vivir atarefado; a partir dela mudaron as substancias que me forman e todo se complicou, ás veces até extremos indicibles. Pero estoume precipitando; hoxe só vou falar da oitava, de ningunha máis (e abonda).
A primeira imaxe que conservo é milleiros de ollos fixos en min, atentos aos meus menores movementos; as súas donas axudáronme a nacer en medio dunha axitación que conmoveu o lugar de arriba abaixo sen que eu adiviñase o motivo, afeita como estaba a un pasado, se non solitario, si independente. Colléronme, transportáronme a unha cámara pechada, nutríronme acotío, non me deixaron soa nunca máis (aturei mal a compañía forzosa); o meu enorme corpo -monstruoso en realidade- non me serviu para voar e fuxir durante un minuto da cadea, só para poñer ovo tras ovo nun constante pingar vidas futuras. As miñas carcereiras estaban excitadas, querían máis e máis, non as satisfacía o que lles daba, tiñan que aproveitar a inmensa sorte dunha abella raíña excepcional...
Non lamentei morrer, ao contrario; no meu encerro ¡achara tanto de menos o aire libre!

Pailanadas I
Non me custa nadiña confesarme pailana até os sangumiños. Nin que tivese algo de malo, por outra parte, ¡que carafio! E constato día a día a miña condición abrindo a boca ante, por exemplo, a obra de enxeñería que unha araña, gorda coma un mundo, teceu na fiestra do dormitorio pola parte de fóra. O sitio non me semella moi ben escollido, pero ela saberá o que fai, que por algo é a experta.
Como xa teño comentado, nesta casa non se poden matar arañas, así que non me resta outra que admirar unha obra que, espero, non ature o seguinte trebón; aínda que nunca se sabe, pois as arañeiras son tan resistentes -ou máis- ca un fío de aceiro do mesmo grosor.
Outra das miñas pailanadas de urbanícola a medio reciclar é pasmar diante dos poucos burros -aquí chamados fariñeiros (non me pregunten)- que aínda sobreviven na zona. Un deles arrastra un carro, guiado por un fachendoso indíxena que vai de pé agarrado ás rendas e mira o mundo desde a súa privilexiada atalaia. Cáeme un ollo cada vez que me cruzo con el na estrada.
Tamén me atraen a rabiar tractores, escavadoras, chimpíns e demais vehículos ao xeito, e pagaría unha boa propina a quen me permitise coller os mandos dun e guialo un treitiño, iso si, con algunha indicación previa para non escorar á beiravía.

Rindo por dentro
Mentres Pawley anda ocupado en Donostia vendo cine e compoñendo crónicas, esquecido doutras tarefas -case seguro menos gratas-, tomo un respiro nesa lectura partillada e dedícome con interna ledicia a Cuentos, fábulas y lo demás es silencio de Augusto Monterroso, ofrecido a prezo de ganga por un xornal deses grandes hai xa algúns meses.
Á concentración expresiva e conceptual cómpre engadir a, para min, deliciosa retranca dun escritor que non quixo vivir do que escribía; nas súas brevidades abondan unha ou dúas palabras para darlle volta á tortilla e provocar o sorriso cómplice do lector; outras veces as reiteracións, en aparencia superfluas, conseguen un efecto semellante, mesturado dunha leve sensación de horror ante o que agachan. Gústame esa limpeza traballada na prosa que elimina todo o que non é imprescindible e que moitos consideran pobreza. ¡Ha! Quén me dera a min ser tan pobre.

Cores
As miñas visitas blogueiras de hoxe foron variadas, mesmo cheguei a areais que non frecuento acotío, por iso chámame a atención o número bastante elevado de blogueiros tristes, deprimidos, desacougados ou con baixada outoniza.
Non sei moi ben de qué se compón esta mestura que me apreixa: grandes doses de solidariedade e afecto, ganas de aliviar e consolar, impulso de ofrecer brazos e ombreiros a quen os necesite... Como se os meus sentimentos lles servisen de algo.
Eu tamén experimentaba esas oscilacións, ás veces máis que brutais, no ánimo, sobre todo preto da primavera e do outono; ocorría que o mundo familiar, as persoas queridas e as alegrías da vida perdían definición, para dar paso a unha tristura infinita preñada de desconcertos, incertezas e dor; as cores desaparecían do horizonte substituídas por unha grisalla que ía escurecendo até ennegrecer por completo. Non é doado de explicar nin quero empregar adxectivos categóricos que nada aclaran. Abonde dicir que resultaba horrible -sen esaxeracións.
Como sempre fun rebelde, curiosa e pelexona, comecei a ler artigos e libros sobre o tema, amais de acudir a especialistas (¡ai!, cánta latiña lles dei) que me forneceron estratexias e medicación específica. Grazas ás dúas, hoxe en día o baile na montaña rusa é moito máis suave ca hai uns anos, malia continuar aí lembrándome a cada pouco que son a mesma, un chisco máis sabia, quizais, tan só un chisco.
A recorrencia aprendeume unha cousa valiosa e tan elemental que daría risa desde fóra: son ciclos, e todo ciclo ten un comezo e un remate; nas épocas máis bravas aferrábame á idea do remate para aturar mellor a baixada, á espera de que a medicación fixese efecto. Agora tamén sei que cómpre paciencia para agardar a que o horizonte recupere o colorido, nunca perdido, tan só adormentado.
Somos así: inestables, desequilibrados, eufóricos e miñocas por quendas, un pouco plastas quizais; mais tamén coñecemos matices que os demais non poden ver, sentimos todo con máis intensidade, intuímos marabillas invisibles, sufrimos e gozamos a fondo e chegamos a reconciliarnos de verdade co mundo por ese privilexio de estar vivos. O noso camiño non é doado, pois ten demasiadas reviravoltas mareantes, pero é o noso.
E hoxe podo asegurar que me sinto contenta de estalo percorrendo, a pesar de todos os pesares.

Na feira
Non hai demasiado rebumbio nas primeiras horas da mañá, pero o día luminoso promete maior afluencia de clientes. A indecisión climática apréciase na variedade de vestimentas, que van desde as camisetas e pantalóns curtos dos optimistas irredutibles aos xerseis lixeiros e calcetíns dos desconfiados ou dos catarrosos coma min.
Apenas entro no recinto, chégame un cheiro a chourizos caseiros e xamóns do que me afasto lixeira para evitar tentacións prohibitivas; caio nun posto de panadería rexentado por uruguaios que se afanan servindo boliños de leite, galletas e pan fresco; o seguinte tramo está copado polos bolsos, lentes, roupa diversa, reloxos de pai descoñecido e demais chilindradas dos senegaleses, uns dos poucos que conservan o vello costume de chamar os transeúntes para ofrecerlles a mercadoría ao berro de a ve, mujé, ¿qué te puedo vendé?. Preto dun dos postos meirandes da feira -unha especie de todo a cen ambulante-, un comerciante expón moreas de calzado entre o que destacan dous saquetes de fermosas patacas do país; proceso o dato decontado e a primeira sorpresa -breve coma un alustro- dá paso á máis natural das aceptacións. Estamos en Galicia, ¿non?; calquera ten unha hortiña da que sacar rendemento malia que venda zapatos polas feiras.
Os peruanos e guatemaltecos aínda non renovaron existencias e quedo coas ganas de atopar unha chaqueta, motivo principal da miña visita. Un home de acento indefinido ofréceme un produto para o que non miro: o sol pétame na cabeza e comezo a notar espirros insolentes nos bordos do nariz. Á altura das plantas o tránsito roza o intransitable e rebórdao na sección de bragas e roupiña de bebé; pícame a curiosidade nun atasco, pero xa non aturo os roces cada vez máis frecuentes e os ataques de carriños e bastóns, así que collo un desvío e regreso ao parque polo paseo da marisma gozando coma un axóuxere da miña liberdade.
Agradezo ter aparcado o coche ao sol por primeira vez desde hai meses. Agora os arreguizos e proídos de gorxa agoiran unha noite conflitiva. ¡Maldita chaqueta!

Vida sétima
Servín de fogar ao fénix e ao dragón, de acubillo a roubadores de tesouros, de caixa forte de mágoas quixotescas e de retiro material a anacoretas. Asistín a cópulas e axudei en partos, acollín camadas de mendigos, protexín fuxidos e ocultei canallas, manténdome decote aberta ao que viñese, sen inclinarme por ladróns, dadivosos, piratas ou poetas. Convertéronme en tumba de inocentes, oseira de animais e de asasinos, refuxio de amores fuxidíos e, á fin, túmulo de soños incumpridos.
Mais un bo día xentalla enfebrecida, cargada de cobiza e dinamita, quixo atopar en min esa materia capaz de alterar sisos e derruír conciencias; sen respecto ningún, sen facer caso da miña longa idade, sen fixarse nas formas que creara pinga a pinga de calcaria e auga, ignorando beleza e marabilla, cun feixe de cartuchos remataron coa miña vida de espenuca solidaria.
De min non queda xa ningún recordo.

Terrible sospeita
A pesar de contar cun lado práctico e realista abondo forte, a pesar de ler varios xornais (que me axudan, por certo, a confirmar que a información non é obxectiva e si manipulable), a pesar de ter aprendido a relativizar e situar os acontecementos no seu contexto, sospeito desde hai unha tempada que continúo a ser unha idealista - quizais ilusa- da peor ralea.
Temo que a estas alturas o meu mal non teña cura.

A traizón
Vén sendo tradicional coller por estas datas o primeiro catarro da tempada cos seus característicos e inefables síntomas: espesura mental que axiña se volve lentitude de tartaruga para comprender o máis elemental, suave dor de cabeza centrada nas tempas e na fronte, canseira corporal moi semellante á languidez, algunha tosiña que pode dexenerar en tosaza, aumento da xordeira e espirros -polo momento- escasos e rotundos.
De cativa gustábame acocharme na cama e esquecerme do mundo e do colexio; agora mantéñome en pé toupeneando diante do teclado ou lacazaneo no sofá.
Pensaba falar da miña vida sétima, pero neste estado os detalles esvaecen. Mellor outro día.

Outono
Gústame poñer unha chaqueta á mañá e á noitiña e notar esa airexa na faciana que fai pingar os ollos; gústame o recendo que me entra polas ventas e me fai lembrar neneces perdidas; gústame tripar as follas secas e oír como estralan baixo os meus pés; gústame o silencio que agoira a volta á rutina e a paz dos paseos solitarios; gústame volver cociñar guisos e abrigarme na cama polas noites; gústanme os solpores cada vez máis temperáns e eses amenceres tardíos preñados de promesas que -case seguro- non se cumprirán; gústame que, tras un día de trebón, o aire teña esta limpeza do principio dos tempos. Por gustar, do outono até me gustan as mentiras cargadas de sal e melancolía: saben distinto.

En fin
Isto da administración ten o seu aquel; un mínimo erro pode converter a un funcionario no home invisible, co conseguinte desacougo e/ou mal café que provoca no afectado. Claro que case todo se arranxa nesta vida, pero o mal corpo tarda en pasar.
Entre iso e que hai que ir preparando bocas e petos para o odontólogo (agárdanos un ano de abrilos por partida dobre)..., pois iso: en fin.

Vida sexta
A máis difícil de vivir, sen dúbida. Cumpriume aprender diplomacia, humanidade, psicoloxía, enteireza e todos os matices de amor; sen esquecer paciencia e enerxía.
Viaxei de boca a oído pretendendo calmar corazóns magoados, consolar ánimos feridos, insuflar valor aos covardes e pulo aos indecisos; percorrín grandes distancias a cabalo do vento soñando con facianas que enchía de esperanza -fracasei moitas veces. Chorei cos sufridores, sorrín cos optimistas, rifei a pesimistas contándolles auténticas miserias. Lembreille ao poderoso que era mortal; ao cínico, que pouco nesta vida é o que aparenta; ao pobre amoseille varias portas, e ao amante frustrado insistinlle en que a dor non era eterna.
Non o tiven doado. Só fun palabra.

De visita
Semella unha muller doce, boa profesional, delicada, agradable e minuciosa. Verémola esta tarde.
Só ten unha pega: é odontóloga.

Blogueando
Volveu Ascárida; Jaio debe andar moi ocupada; Tequi, ou preguiceira ou atarefadísima co taxi, e Ike continúa desaparecido.

Vida quinta
Saltariquei con fervor entusiasta, asei un coello, queimei a man dun ladrón pouco destro, reconfortei un can aterecido, rapei os pelos dun brazo distraído e, cando comezaba a collerlle o tranganillo á vida, cando estaba disposta a converterme en chama inmorredoria, brinquei en charamusca e apagueime.

Dial derramado
Non fixen esforzos, non frecuentei ambientes ruidosos, durmín ben, comín ás miñas horas, comporteime...; pero parece que todo iso non lles importa aos meus fieis acompañantes.
¿Alguén sabe onde podo atopar a Raíña Vermella? Seguro que estaría disposta a facerme un favor pequerrecho.

Vida cuarta
Até que ardín unha noite de San Xoán a miña vida foi longa e completa, quizais a máis feliz das que levo vivido.
Crieime nunha fraga rodeado de parentes varios, onde o luar é tan claro, tan intenso, que escorrenta das sombras todo o medo; absorbín o aire limpo dun cordal semellante ao dos contos, e nutriume, constante, a terra negra a pesar de secas e chuvieiras. Fozou o xabaril nas miñas raíces; o cervo, no meu tronco, calmaba os proídos do seu lombo, e ao meu pé aniñaron Fidel e Filomena, os derradeiros. Desde a miña atalaia gocei de amenceres infinitos, o sol acariñábame sen présa, e fun medrando forte moi engorde, acollendo nas pólas outros niños.
Taláronme xa vello e convertéronme en leito de carballo; así asistín a amores, nacementos, enfermidades, discusións e mortes. Usáronme máis tarde nun valado de onde me roubaron uns mozotes unha tarde.
Ao cabo alumeei na cacharela coas lapas máis ardentes en dez leguas.

Mentireiros compulsivos
Aínda non entendo moi ben qué perseguen endosándoche trolas doadas de descubrir, pero aí están; fabulan sobre feitos miúdos ou grandes intentando, quizais, reinventar a súa vida.
O peor é que reinventen a túa e te informes por terceiros.

Paroxismo
Rematei -vaia con quen queira- a novela de todos e todas. Con todos os meus respectos, é a primeira vez que vexo estragar unha obra a prol do que se supón correcto en política. Se a trama non me chega a enganchar (a pesar dalgúns defectos bastante evidentes, déixase ler), dubido moito que alcanzase o final sen mordela, rompela ou pateala.
E é que, meus, mesturar allos con cascallos para quen lle preste; a min a literatura gústame sen interferencias.

Vida terceira
Formeime no ceo ao abeiro de ventos furiosos, que insuflaron en min ansias destrutoras; madurecín baixo o manto tremelucente da noite; engordei hora a hora coas achegas de moitos parentes. Atizado por eles baixei até a terra coa única orde de arrasar todo canto se me cruzase no camiño.
Derrubei edificios de todas as castes sen deixar pedra sobre pedra; agredín seres vivos sen facer distinción: engulín paxaros, árbores, cadelos; arrastrei cabalos, vacas, cans e persoas chorosas; esmaguei nenos indefensos, caciques cabróns, curas, militares, labregos, obreiros... Destruín tanques, coches, camións; arrinquei valados, ermidas, alpendres; estraguei colleitas e comín insectos. Sementei desolación.
Entón vina a Ela e quixen determe, mais non podía ir contra o meu natural; collina nos brazos, intentei bicala, arroleina un instante e ceibei ao baleiro o seu corpo roto, tan fermoso, si, e tan fráxil tamén.
Non fun malvada; simplemente, deseñáronme furacán.

Todos e todas (¡ai!)
Non abondaban estas aberracións lingüísticas en campañas políticas, bandos municipais, cartas ao director e proclamas varias, que agora tamén se coaron na literatura. ¡O que nos faltaba!

O xénero masculino chámase tamén xénero non marcado por contraposición ao feminino ou xénero marcado. O plural que os engloba é masculino por ser precisamente o non marcado. En lingüística non hai máis voltas. Nin lerias.

Unha novela que, en principio, non está nada mal, faime chiar os ollos ademais dos oídos a base de nenos e nenas, homes e mulleres, profesores e profesoras, libros e libras... ¡oi!, este último non, que foi un desliz dun conferenciante (bo escritor, por certo) hai moitos anos en Auria.
O dito; se de agora en adiante cómpre escribir así para ser ben mirados, eu consigo decontado unha capa invisible. ¡Por estas!

Vida segunda
Tan intensa foi que sería unha das poucas que repetiría. Arrastrei cardumes de sardiñas e pillei un mero; permitín a unha serea adobiarme a crista cun colar de algas, e a un tritón cabalgar, bébedo de sal, no meu lombo arcado; vin o lumbrigante chorar cara á tona do mar pola perda dos seus; albisquei desde lonxe o derradeiro centolo da caste; sentín moi adentro o sabor dos mariñeiros perdidos; axudei aos compañeiros a izar unha rede preñada; envorquei iates evitando pesqueiros; arrinqueille o sostén a unha bañista distraída, e os calzóns a un chuleta de barrio (aínda río ao lembralo).
E por fin, como todas as ondas, estoupei en escuma.

Vida primeira
O que máis claro me quedou dela é a súa prolongada duración; daquela non se contaban os días, só se deixaban transcorrer, por iso non podo situala coa precisión que se estila hoxe. Porque ¿canto vive unha pedra desde que xorde, enorme, até que se desfai en minúsculas partículas de area? Dese meu primeiro envoltorio non permanece nada, apenas unhas tenues lembranzas.
Vin erguerse e derrubarse varias veces a mesma vila por xentes distintas; vin axitación e silencio alternárense en quendas; vin medrar árbores e vinas talar; vin como a fraga veciña desmestaba até esvaecer, e vin, en fin, a morte de homes a mans doutros homes.
Non tiven ocasión de intervir máis que cando, xa area, me deixei empurrar polo vento e cubrín as ruínas da vila para sempre.
Co derradeiro alento xureime a min mesma que, de poder escoller, xamais sería humano.

Trebóns
Teñen algo hipnótico, sobre todo cando van acompañados dun corte de electricidade. Como non hai outra, miras para fóra e só ves grisalla, torrentes de chuvia e, de cando en vez, a luz atenuada dun barco asustado. De súpeto comezan os lóstregos a furar o aire, as árbores méxense confusas ao capricho do vento, os tronos ecoan sen tregua na badía e o mar, cor pizarra, encréspase de furia.
¿E non tes medo?, pregúntame T. ¿De que?, contraataco eu. Para sentir medo hai que ter algo valioso que temas perder.

Actitude vital
A vida é raposona abondo como para amolar entusiasmos e coutar frenesís; disque pretende aprendernos. Cando tiña menos anos parecíanme contos de vellas, consolos baratos de quen non sufriu de verdade; agora que teño máis (anos, claro), agradezo seguir neste mundo polo que me ten aprendido, sobre todo polo que me fai sentir.
Sentimentos e emocións son a única bagaxe que levaremos cando partamos; os cartos, desde logo, aquí quedarán.
Moitas cousas dependen de cómo as percibimos. Convivo con B desde hai moito tempo; está amolado pola situación administrativa que o converte en suxeito paciente, xoguete (até certo punto) de decisións alleas; mais é capaz de abstraerse, de recoñecer que o lugar no que residimos compensa moitos desgustos, malia cagarse (sen perdón) na nai de quen pariu a burocracia.
Hoxe na sobremesa nocturna -a pesar da incerteza- dicíame que a actitude vital axuda ou atranca segundo llo permitamos. Para os que non nacemos optimistas, palabras así contibúen o seu a facernos donos do destino.

Calma
Erguerse de novo cedo ten de bo a recuperación das mañás; o día alóngase en infindas posibilidades e sensacións coma se fose de goma; paseo pola praia case baleira respirando o aire cargado de sal, preñado de esperanza; na cabeza bólenme Melquíades e todas as pantasmas que espertaron pola súa causa; intento elaborar unha teoría coherente sobre elas e miles de ideas acoden a un ritmo que non dou seguido. Anoto todo o que podo para non esquecelo, rexeito esta, acollo estoutra e sinto que a historia vai medrando, que quizais non necesite outro ano de espera.
Xogo coas palabras, busco expresións, matizo, púo, repaso, avanzo... e tamén recúo. Nada que se saia do normal nun xogo.

Fochicando
Ando descifrando novas linguaxes coa paciente axuda do meu mellor amigo, moito máis atrevido ca min nestas lides informáticas. Unha cousa tan elemental como pasar un correo a un carpeta resultábame tan ignota coma a selva amazónica e xa me ía dando algo de vergonza.
O malo do asunto é que son mala alumna, sobre todo cando hai confianza; aínda lembro que os p**** problemas de matemáticas os facía decontado (só) en canto me caía o primeiro par de labazadas maternas, despois de pasarnos media hora longa analizando o encabezamento. Eu chámolle á miña actitude intelixencia selectiva: queda rimbombante e o ego non se sente insultado.
Mais parece que vou madurando, abrindo a cabeza a un presente complexo e repleto de posibilidades. Irei lenta, madía leva, pero cando menos xa me puxen en camiño.
(A ver se dentro de nada me animo co maldito inglés. B colocoume os CDs á man hai uns días; está visto que me quere políglota).

Emocionada
Grazas, Don. Por Mateo.

O retorno
Hoxe o mar está en total calma, tan plano e sereno que acouga miralo; a praia volve aos seus donos, e gaviotas e xentes do lugar ocupan os postos dos que foron desterrados. Á esquerda da casa están talando piñeiros, se cadra para habilitar un xardín no terreo; agora vemos tamén Vila Real case completa. Para abranguer o panorama cumpriría un ollo de peixe; en adiante poderemos contemplar o solpor a diario, incluso tras os montes da vila veciña no inverno.
Temo polo humor dos esquíos; esa tala non lles ha gustar nadiña.